Yabancı tariflerde kullanılan “sweetened condensed milk” (tatlandırılmış yoğunlaştırılmış süt) diye bir süt ürünü var, ülkemizde her nedense üretilmiyor.  Süt tadının yoğun olarak hissedildiği tatlı mı tatlı koyu boza kıvamında ve bazı tariflerin olmazsa olmazı bir ürün. Özetle, sütün suyu belirli bir oranda uçurularak, yani sütün yoğunlaştırılarak daha konsantre bir hale getirilmesi ve ortalama kendi ağırlığı kadar şeker eklenmesiyle elde ediliyor. Biliyorum böyle anlatınca çoğunuzun aklına süt reçeli (“dulche de leche”) gelecek ama burada sözünü ettiğim ürün süt reçeli değil. Önce şu şekerli kondanse sütü pratik bir şekilde elde edelim de reçelini de nasıl elde edeceğimizle başka zaman ilgileniriz.

Bu reçetenin nasıl’ını niçin’ini uzun uzun irdeleyip  gerekli gereksiz bilgilerle sizleri sıkmak istemiyorum. Ancak yine de makul düzeyde merakı gidermek için olayın mantığını özetlemeye çalışacak olursam: Süttozu sütün yağının da tamamen alınarak kuru toz haline getirilmiş formudur (lütfen DİKKAT! Kahve kreması veya beyazlatıcısı adıyla satılan ürünlerden söz etmiyorum.) Demek ki belirli miktardaki süttozuna ekleyeceğimiz suyun oranına göre farklı konsantrasyonlarda süt elde edebiliriz. O zaman ocak başında 1,5-2 saat tıngır tıngır sütü kaynatacağımıza, tozunu daha az suyla sulandırır bir de şekerini eklersek kısa yoldan “tatlandırılmış yoğun(laştırılmış) süt” elde edebiliriz.  Yalnız süttozu üretilirken yağı tamamen alındığı için lezzet kaybına uğramaması açısından bir miktar da tereyağı ilave etmemiz gerekecek. İşte olayın mantığı bu kadar basit! Zamanın en değerli kaynak haline geldiği hızlı bir çağda yaşıyoruz.  Hızlı ve pratik bir çözümü varsa, aynı işi görecek olan bir ürün için neden daha fazla zaman harcayıp uğraşalım ki?

Fotoğraflardan da anlaşılacağı gibi, ben birçok markette kolaylıkla bulunan Pınar markanın süttozunu kullanıyorum. Satış fiyatı yaklaşık 6 TL civarında olan 200 gr’lik bir paket süttozundan her biri yaklaşık 380 gr’lık 2 kavanoz kondanse süt elde ediliyor. İşin mali boyutunu da değerlendirecek olursak ithal bir ürün olan ve ne yazık ki her zaman marketlerde kolayca bulunamayan hazır kondanse sütlerin aynı ağırlıktaki bir konserve kutusunun ortalama 11-12 TL gibi bir fiyattan satıldığını düşünürsek, evde kendi kondanse sütümüzü hazırlamak her halükarda daha ekonomik bir seçenektir. Bu arada kahve beyazlatıcılarla karıştırılarak sağlıksız olduğu zannedilen Pınar marka süttozu hakkında ayrıntılı bilgiye ulaşmak için buraya tıklayabilirsiniz.

Yabancı sayfalarda burada verdiğime benzer reçetelere bolca rastlayabileceğiniz gibi Instagram arkadaşlarımdan eski blog yazarı sevgili Aslı hanım da benzer bir metotla bu ürünü nasıl evde hazırlayabileceğinizi anlatmış. Aslı hanımın reçetesine de bakmak isterseniz buraya tıklayabilirsiniz. Yok ben süttozu kullanmam, geleneksel yöntemle sütü kendim yoğunlaştırarak hazırlamak isterim derseniz de buraya tıklayıp Cenk Sönmezsoy’un reçetesine göz atabilirsiniz.

Son olarak, benim gibi çok meraklıysanız ve kondanse süt hakkında daha bilimsel bilgilere ulaşmak isterseniz bu konuyu araştırırken bulup okuduğum bir yazıya da buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. 

Burada aktardığım reçete, çeşitli kaynaklardan araştırıldıktan sonra ehow.com sitesinde “How to make sweetened condensed milk in Three Easy Steps…” başlıklı yazıdan faydalanarak uyarlanmıştır.

Malzemeler

  • 1+ 1/4 su bardağı (100 gr) süt tozu
  • 1 su bardağı (170 gr) toz şeker
  • 55 gr oda sıcaklığında yumuşamış tereyağı
  • 1 çay bardağından 1 parmak eksik (80 ml) kaynar su

(Bu tarifte, sıvı hacmi 200 ml olan “sana bardağı” tabir edilen bardak kullanılmıştır. Mutfak teraziniz varsa malzemelerinizi net olarak tartarak kullanmanızı öneririm.)

Başlamadan önce minik bir ipucu veya önerim olacak. Bu reçetede kullanacağınız toz şekeri rondodan geçirerek inceltmenizi öneriyorum. Bu şart mı? Hayır değil ancak farklı şeker markalarına göre kullandığımız toz şekerlerin granül boyutları farklı olabiliyor. Bu sadece pütürsüz bir kondanse süt için minik bir önlem. Bir diğer yöntem ise, su ve şekeri küçük bir tencerede karıştırıp şeker granülleri tamamen eriyinceye kadar hafif ateşte karıştırarak koyu bir şurup elde etmektir. Ancak bu yöntemi tercih ederseniz şurubunuzu önceden hazırlayıp ılınmasını beklemeniz gerekecektir. Ben daha hızlı olan ilk yöntemi tercih ediyorum.

Blender kullanıyorsak, önce süttozu ve şeker blender haznesine konulur. Üzerine kaynar su ve yumuşamış tereyağı eklenir ve homojen bir karışım elde edinceye kadar makine çalıştırılır. Arada blender’ı durdurup bir spatulayla dibini sıyırmak gerekebilir.

El mikseri kullanıyorsak süttozu ve şeker derince bir kaba konulur. Üzerine azar azar kaynar su ekleyerek düşük ayarda çırpılır. Son olarak tereyağı eritilir ve hemen karışıma eklenir.

El mikseri kullanıyorsak homojen ve pütürsüz bir kıvam elde etmek için çırpma süresi blender’a göre biraz daha uzun olabilir.

Elde ettiğiniz şekerli kondanse süt ürününü sıkıca kapattığınız (temiz ve iyi kurutulmuş) cam bir kavanoza koyup buzdolabında 1-2 haftaya kadar saklayabilirsiniz. Yapışkanlı  minik not kağıtlarına ürünü hazırladığınız tarihi yazıp kavanoza yapıştırmak bu durumda iyi fikir olacaktır.

Bu ürün soğukta ve bekledikçe bir miktar daha katılaşacağı için kullanmadan önce bir süre oda sıcaklığında bekletmekte fayda vardır.